Czynności notarialne

Działalność notariuszy reguluje ustawa z dnia 14 lutego 1991 roku Prawo o notariacie.

Zgodnie z tą ustawą notariusz jest osobą zaufania publicznego i powołany jest do dokonywania czynności, którym strony są obowiązane lub chcą nadać formę notarialną, a czynności takie mają charakter dokumentu urzędowego.

W myśl art. 80 przy dokonywaniu czynności notarialnych notariusz czuwa nad należytym zabezpieczeniem praw i słusznych interesów stron oraz innych osób, dla których czynność ta może powodować skutki prawne i udziela stronom niezbędnych wyjaśnień dotyczących dokonywanej czynności notarialnej.

Zgodnie z art. 18 Notariusz odmówi dokonania czynności notarialnej sprzecznej z prawem. Zachowuje w tajemnicy okoliczności sprawy, o których powziął wiadomość ze względu na wykonywane czynności notarialne.

Zgodnie z art. 79 ustawy z dnia 14 lutego 1991 roku – Prawo o notariacie (tekst jednolity Dz. U. nr 189 poz. 1158 z 2008 roku), notariusz dokonuje następujących czynności:

  • sporządzanie aktów notarialnych (między innymi):
    • umowy sprzedaży
    • umowy przedwstępne
      umowy warunkowe
    • umowy przeniesienia nieruchomości
    • umowy zamiany
    • umowy zniesienia współwłasności
      umowy darowizny
    • umowy dożywocia
    • umowy deweloperskie
    • umowy spółki
    • umowy działu spadku
    • umowy majątkowe małżeńskie
    • umowy o podział majątku wspólnego
    • testamenty
    • akty ustanowienia służebności gruntowych i osobistych
    • protokoły zgromadzeń spółek i innych podmiotów (np. wspólnota)
  • sporządzanie aktów poświadczenia dziedziczenia
  • sporządzanie poświadczeń
  • sporządzanie protokołów
  • sporządzanie wypisów, odpisów i wyciągów z dokumentów
  • sporządzanie na życzenie klientów projektów aktów, oświadczeń i innych dokumentów
  • sporządzanie innych czynności wynikających z przepisów prawa
  • sporządzanie protestów weksli i czeków
  • przyjmowanie na przechowanie dokumentów, pieniędzy i papierów wartościowych

Czynności notarialnych notariusz dokonuje w kancelarii notarialnej. Czynność notarialna może być dokonana również w innym miejscu, jeżeli przemawia za tym charakter czynności lub szczególne okoliczności. W szczególności w przypadkach sporządzania protokołów zgromadzeń wspólników (akcjonariuszy) spółek, wspólnot mieszkaniowych i innych podmiotów oraz w przypadku sytuacji, gdy osoba biorąca udział w czynności notarialnej, z uwagi na stan zdrowia lub inne okoliczności, nie może stawić się osobiście w kancelarii.

Tajemnica czynności notarialnych

Notariusz zobowiązany jest zachować w tajemnicy okoliczności sprawy, o których powziął wiadomość ze względu na wykonywanie czynności notarialnej.

To samo dotyczy informacji pisemnych oraz innych dokumentów.

Wypis aktu notarialnego (potocznie zwany kopią) można wydać tylko osobom, które przy dokonaniu czynności brały udział bądź osobiście bądź przez pełnomocnika lub osobom wyraźnie (z imienia i nazwiska oraz innych danych identyfikacyjnych) w akcie wskazanym. Wypis aktu notarialnego ma moc prawną oryginału.

W przypadkach przewidzianych przez prawo notariusz przesyła sądom i innym organom państwowym informacje pisemne o sporządzonych dokumentach i wypisy tych dokumentów.